Dorpskrant Driemond - juni 2012

Uteromeri

Het fort verrees als een wit kasteel uit de rivier, de wallen mooi beplant met populieren. We roeiden nu recht op Uitermeer aan Jac. P Thijsse, de beroemde natuurvorser – denk aan de prachtige Verkade-albums – en mede-oprichter van Natuurmonumenten (dat begon met het Naardermeer) voer in 1913 op de Vecht en zag het fort Uitermeer nog in volle glorie.

Na jaren van verval wordt er nu gelukkig aan het herstel van de ruïne gewerkt! In 1589 lag er al een schans op dezelfde plek en honderd jaar later werd er een aardewerken fort aangelegd dat in 1845 de huidige ronde stenen toren kreeg. Het fort moest de sluis in de 's Gravenlandse vaart en de weg beschermen.

Veel strijd heeft het niet gekend. Toen in 1787 de Pruisen oprukten in de vorm van een verkenningseenheid van 40 ruiters, 16 scherpschutters en een luitenant, schuilde de bezettingsmacht van 6 soldaten en een sergeant voor de regen in het wachthuis en liet de bewaking van de brug over aan een boerenknecht. Die liet ijlings de brug zakken toen de Pruisische luitenant hem bars toesprak.

Nu maakt het fort nog deel uit van de Stelling van Amsterdam. Uteromeri - de oude naam van het gebied ten zuidoosten van de Vecht, betekent: voorbij of buiten het meer; in dit geval het Naardermeer. Het was een van de buurtschappen van Weesperkarspel en valt nu onder Weesp.

In 1840 telde het gehucht 8 huizen en 74 bewoners. De woningen liggen voornamelijk aan de Dammerweg, zoals de fraaie boerderijen Rundervreugd en Oudervrucht (zie foto). Maar ook Huis ten Bosch, dat aan de Gooilandseweg staat. Deze laatste boerderij, gebouwd in de 19e eeuw, heeft een heel oude geschiedenis, althans de naam. In de 13e eeuw bouwde hier, hoogstwaarschijnlijk op dezelfde plek, Egbert 1 van den Bosch, zoon van Gijsbrecht 1 van Aemstel, een kasteel: Huis ten Bosch.. Veel is er niet over bekend en er zijn geen restanten van het in de 17e eeuw verwoeste kasteel gevonden.

Wat je hier en daar nog wel in de weilanden ziet staan zijn de bunkertjes; groepsschuilplaatsen heten ze en ze zijn in 1939/1940 gebouwd om soldaten (max. 13) bescherming te bieden bij beschietingen. De wanden zijn 1,5 m dik. Ze hadden geen actieve gevechtsfunctie.

Al staat er geen kasteel, wit of anderszins, meer. Uitermeer blijft een mooi stukje van het vroegere Weesperkarspel.

Tjark Keijzer